Evropski parlament ponovo je poslao jasnu poruku Bosni i Hercegovini: podrška evropskom putu postoji, ali je uslovljena konkretnim reformama i prestankom političkih blokada. Izvještaj o napretku BiH usvojen je sa 478 glasova za, 116 protiv i 54 suzdržana, što potvrđuje da evropska vrata ostaju otvorena, ali pragu se više ne može prići bez ozbiljnog rada.
Deset godina „tapkanja u mjestu“
Dok se evropski zvaničnici bave izvještajima, učesnici foruma „Propuštene šanse i kako dalje do što bržeg napretka“, održanog u Banjaluci 16. juna, upozoravaju da je decenija iza nas bila vrijeme propuštenih prilika. Od 2016. godine, kada je BiH podnijela aplikaciju za članstvo, napredak je izostao zbog nedostatka političke volje da se deklarativna opredjeljenja pretvore u suštinske promjene.
Šta traži Evropa?
Usvojeni izvještaj EP naglašava sljedeće prioritete za BiH:
- Okončanje blokada: Parlament zahtijeva hitan prestanak politički motivisanih veta i retorike koja produbljuje podjele.
- Vladavina prava: Bez funkcionalne vladavine prava i borbe protiv korupcije nema napretka na evropskom putu.
- Demokratske institucije: BiH mora ojačati svoje institucije i osigurati zaštitu osnovnih prava svih građana.
Zašto BiH ostaje „zarobljena država“?
Stručnjaci sa banjalučkog foruma ističu da problem nije samo u procedurama, već u političkoj kulturi. Ivana Korajlić (Transparency International BiH) navodi da su institucije zarobljene, a političke elite kontrolišu javne resurse koristeći strah kao mehanizam za opstanak na vlasti. S druge strane, geopolitički interes EU za region sada jača zbog globalnih promjena, ali taj „vjetar u leđa“ ne smije biti zamjena za domaći rad.
Poruka za budućnost
Uprkos pesimističnim trendovima, podaci pokazuju da 54 odsto građana u Republici Srpskoj i dalje vidi članstvo u EU kao cilj. Učesnici foruma su zaključili da kroz „evropska vrata“ Bosna i Hercegovina mora proći vlastitim radom, kompromisom i reformama, jer geopolitika može otvoriti vrata, ali ne može provesti reforme umjesto nas.
buka
