Iz kojeg kantona dolaziš: Nemaju sva djeca šehida i poginulih boraca ista prava

Midhat Hajdarević 2025-05-10

Studenti koji pripadaju kategoriji djece šehida i poginulih boraca, djece ratnih vojnih invalida, djece dobitnika ratnih priznanja, kao i djece bez oba roditelja, a koji imaju prijavljeno prebivalište u Kantonu Sarajevo, nisu dužni plaćati školarinu, a to nije slučaj sa studentima iz iste kategorije bez prijavljenog prebivališta u Kantonu Sarajevo.

Piše: Ajnur Kaniža

„U srijedu, 19. marta, u jutarnjim satima, primila sam poziv od Studentske službe Akademije scenskih umjetnosti u Sarajevu u kojem mi je rečeno da moram platiti upisninu koju prethodno nisam bila dužna plaćati s obzirom na to da je moj otac ratni vojni invalid. Rečeno mi je da moram platiti najkasnije do petka, 21. marta

Studentska služba me informisala da je došlo do izmjene Zakona o visokom obrazovanju, s kojim sam bila upoznata još prošle akademske godine (2023/2024). Usprkos tome, prošlu godinu sam upisala bez plaćanja upisnine. Isto sam učinila i ove godine, ali nakon dobijenog poziva bila sam obavezna retroaktivno platiti upisninu.

Odluka da samo studenti iz Kantona Sarajevo budu oslobođeni plaćanja školarine jasno stvara nejednakost među studentima i postavlja pitanje ravnopravnog pristupa visokom obrazovanju. Prema Statutu Univerziteta u Sarajevu i Zakonu o visokom obrazovanju Univerzitet se zalaže za inkluzivnost i jednakost u obrazovanju, ali ova mjera direktno krši te principe stavljajući studente iz drugih kantona i entiteta u nepovoljan položaj.

Svakako, ne smatram da je problem što studenti moraju platiti upisninu, školarinu ili bilo kakve naknade, već je problem što se pravi distinkcija između studenata iz Kantona Sarajevo i onih iz drugih dijelova Bosne i Hercegovine, posebno kada je riječ o pitanjima koja su direktno povezana s nemilim događajima posljednjeg rata. Od kraja rata svjedočimo pokušajima raznih podjela unutar države, koje su prvenstveno vođene političkim odlukama, a takve odluke prenose se i na nas – generacije koje su došle mnogo nakon rata, ali koje i dalje evidentno žive i bore se s tim podjelama kako na nivou države tako i na nivou kantona.

Zaključak iz svega navedenog je da studenti Univerziteta u Sarajevu nemaju mnogo prostora niti prilika da budu saslušani o zakonu po kojem studiraju. Iako se Statut Univerziteta krši ovakvim odlukama, nažalost to se zanemaruje, a studenti, čini se, ne mogu postići ništa – osim ako ne obustavimo nastavu, kao što su to učinile naše kolege u Srbiji. Ne znam, možda bi naš obrazovni sistem i država upravo to i željeli.“

Studentica prvog ciklusa studija na Akademiji scenskih umjetnosti Univerziteta u Sarajevu

Iako ranije kanton u kojem je prijavljeno prebivalište nije bio presudan za ostvarenje studentskih olakšica, studenti se suočavaju s ovim problemom od izmjena zakona objavljenih u „Službenim novinama Kantona Sarajevo“ 8. septembra 2022. godine, prenosi Klix.

Zakon o visokom obrazovanju Kantona Sarajevo u članu 31. definira pravo na oslobađanje od plaćanja školarine za studente iz gore navedene kategorije. Iz Ministarstva za nauku, visoko obrazovanje i mlade Kantona Sarajevo navode da za studente koji pripadaju ovoj kategoriji a koji nemaju prijavljeno prebivalište u KS trenutno nema zakonskog osnova za oslobađanje od plaćanja. Također navode da Ministarstvo trenutno provodi analizu važećeg Zakona o visokom obrazovanju te da pripremaju izmjene, kao i da će, ako se u procesu predlože rješenja koja se tiču ove teme za sve studente Federacije BiH, u skladu s mogućnostima, raditi na njihovoj realizaciji u interesu svih građana i studenata.

Adna Mesihović/foto: FENA

Ministrica Adna Mesihović i njena zamjenica Dženita Viteškić uhapšene su zbog sumnje na zloupotrebu položaja i nezakonito zapošljavanje, nakon što je policija, u akciji “Koverta”, provedenoj po nalogu Tužilaštva i Opštinskog suda u Sarajevu, pretresla njihove kancelarije i stanove, prenosi Radio Slobodna Europa

„Dolazim iz Unsko-sanskog kantona. Kada govorimo o temi oslobađanja plaćanja školarine djece šehida i poginulih boraca, djece ratnih vojnih invalida, djece dobitnika ratnih priznanja i djece bez oba roditelja, odluku koju je donijela Vlada KS smatram veoma diskriminatornom zbog toga što kada govorimo o temi rata ne govorimo samo o ratu u Sarajevu. Smatram da djeca iz svih kantona moraju biti oslobođena školarine jer naš Univerzitet ima velik procent studenata koji dolaze iz drugih kantona“ – navodi Mumin Velić, student drugog ciklusa studija na Fakultetu političkih nauka Univerziteta u Sarajevu.

Pokušali smo dobiti informacije o broju studenata iz navedene kategorije te broju studenata u toj kategoriji koji nemaju prijavljeno prebivalište u Kantonu Sarajevo, međutim, našli smo se u birokratskom labirintu.

Prva runda počinje: Kontaktirali smo Zavod za informatiku i statistiku Kantona Sarajevo, koji nas upućuje da se obratimo Ministarstvu za nauku, visoko obrazovanje i mlade Kantona Sarajevo i Univerzitetu u Sarajevu. Druga runda počinje: Univerzitet u Sarajevu nikad nije dostavio odgovor na naš upit, a Ministarstvo tvrdi da ne posjeduje ove podatke te nas upućuju na Univerzitetski tele-informatički centar (UTIC). Treća runda počinje: U odgovoru na naš upit, iz UTIC-a nas mole da se obratimo Službi za nastavu Univerziteta. Četvrta runda počinje, ali i završava knock outom, jer i na drugi poslani upit odgovor ne dobivamo.

Imran Pašić/foto: FB

Kontaktirali smo i Studentski parlament Univerziteta u Sarajevu (SPUS), te nam je predsjednik Imran Pašalić rekao da je SPUS i 2023. godine slao inicijative Skupštini Kantona Sarajevo, ali one nisu urodile plodom. Pašalić govori da će ponovno pokrenuti inicijative u nadolazećem vremenu, a onu iz 2023. prenosimo u cijelosti.