Piše: Dr. Mustafa Cerić
Postoji nešto gotovo dirljivo u upornosti Milorada Dodika.
Dok se Evropa bavi ratovima, ekonomskim krizama, tehnološkim promjenama i vlastitim političkim lomovima, on neumorno vodi svoju epsku bitku protiv jedne od najvećih prijetnji savremenoj civilizaciji: bosanskih muslimana koji postoje.
U toj neobičnoj verziji stvarnosti, Bošnjaci nisu narod koji je preživio agresiju, etničko čišćenje, koncentracione logore i genocid utvrđen presudama međunarodnih sudova. Ne. Oni su, prema Dodikovoj političkoj mašti, nekakva tajna geopolitička sila koja istovremeno kontroliše Teheran, Bliski istok, evropsku ljevicu, međunarodne organizacije i vjerovatno vremensku prognozu nad Balkanom.
Posebna ironija leži u tome što se čovjek koji politički baštini instituciju nastalu usred rata sada predstavlja kao zaštitnik Evrope od navodne opasnosti koju predstavljaju upravo žrtve tog rata. To je otprilike kao da piroman organizuje konferenciju o protivpožarnoj zaštiti i drži predavanja o opasnostima šibica.
U Dodikovom univerzumu historija se ponaša kao loš zaposlenik: pojavljuje se samo kada mu odgovara. Kada međunarodni sudovi utvrde da je nad Bošnjacima počinjen genocid, kada su Ratko Mladić i Radovan Karadžić pravosnažno osuđeni na doživotne kazne zatvora za genocid i druge ratne zločine, tada Dodik odjednom postaje veliki skeptik prema međunarodnim institucijama. Ali kada mu neka vijest ili teorija može poslužiti za dokazivanje navodne islamske prijetnje, tada isti međunarodni izvori postaju sveto pismo.
Njegova logika je fascinantna. Ako se tokom rata pojavio strani dobrovoljac među Bošnjacima, onda je cijeli narod sumnjiv. Ako se negdje pojavi trag iranskog uticaja, onda je cijela Bosna navodno produžena ruka Teherana. Ali kada se spomenu desetine hiljada protjeranih, ubijenih ili nestalih Bošnjaka, tada se odjednom otkriva čarobna riječ – “kompleksnost”.
Ta “kompleksnost” uvijek radi u jednom smjeru. Genocid je kompleksan. Presude su kompleksne. Masovne grobnice su kompleksne. Ali muslimani? E, oni su, prema toj retorici, krajnje jednostavni: kolektivna prijetnja.
Možda je upravo u tome suština Dodikove političke formule. Islamofobija nije argument; ona je zamjena za argument. Kada nema odgovora na presude, govori se o Iranu. Kada nema odgovora na genocid, govori se o ekstremizmu. Kada nema odgovora na činjenice, proizvode se strahovi. Strah je uvijek bio najjeftinija politička valuta na Balkanu, a Dodik je njen dugogodišnji mjenjač.
Najveća parodija ipak nastupa kada se predstavlja kao branitelj evropskih vrijednosti. Te iste evropske vrijednosti počivaju na vladavini prava, poštivanju ljudskih prava, individualnoj odgovornosti i odbacivanju kolektivne krivice. Upravo su to principi koji su doveli do presuda za genocid, ratne zločine i zločine protiv čovječnosti. Dakle, kada Dodik govori da brani Evropu od muslimana, često zvuči kao čovjek koji brani biblioteku od knjiga.
Njegov politički narativ podsjeća na pozorišnu predstavu u kojoj su svi rekviziti od kartona. Dovoljno je da se upali svjetlo činjenica i cijela scenografija počinje da se ruši. Tada se vidi da iza priče o zaštiti Evrope ne stoji nikakva velika geopolitička analiza, nego mnogo starija i jednostavnija emocija: frustracija što historija nije potvrdila mitove koje je politika pokušala nametnuti.
Zato Dodik stalno vodi rat protiv prošlosti. Ne protiv Irana. Ne protiv ekstremizma. Ne protiv prijetnji Evropi. Već protiv jedne neugodne činjenice: da su međunarodni sudovi utvrdili šta se dogodilo u Bosni i Hercegovini, ko je bio žrtva, a ko je odgovoran za najteže zločine počinjene na evropskom tlu nakon Drugog svjetskog rata.
I možda je upravo zato njegova islamofobija toliko glasna. Jer što su činjenice glasnije, to propagandi treba više decibela da ih nadjača.
