Ernesto Gevara, poznatiji kao Che Guevara ili samo Che; rođen 14. juna 1928. u gradu Rosariju, u Argentini, ubijen 9. oktobra 1967. u selu La Higuera, u bolivijskoj Provinciji Vallegrande) bio je marksistički revolucionar, kubanski gerilski vođa i teoretičar, lekar, diplomata i pisac.
Predstavljao je jednu od ključnih ličnosti u revoluciji Fidela Kastra na Kubi, a nakon nje se lično angažovao u pokretima za oslobođenje od diktatorskih režima putem gerilske borbe širom sveta!
Napustio je Kubu 1965. gdje je obavljao niz važnih funkcija u Kastrovoj vladi. Prvose uputio u DR Kongo, odakle je planirao da pokrene afričku revoluciju. Nakon potpunog neuspeha ove operacije, u tajnosti vratio u Havanu odakle se brzo s nekolicinom boraca uputio u Boliviju da bi tamo podigli novi gerilski ustanak.
Vjerovao je da će se odatle revolucija lako proširiti po ostatku kontinenta (sam je planirao kasnije predvoditi argentinski pokret). No, zbog nedostatka potpore bolivijskih komunista i seljaka na koje je računao te efikasnosti državne vojske koja se uz američku potporu obučavala za borbu protiv komunizma, i ovaj pokušaj je završio potpunim neuspjehom.
Ubrzo su Guevara i nekolicina preživjelih bili prisiljeni na bježanje od vojske pri čemu su gladovali, a njemu su nedostajali potrebni lijekovi za astmu.
Dana 8. listopada vojska ih je okružila. U borbi je Guevara ostao razoružan i ranjen u nogu te je uhvaćen. Kratko su ga ispitivali bolivijski pukovnik Andres Selich i agent CIA-e Felix Rodriguez, američki Kubanac koji je već dugo radio na misijama protiv Castra.
Brzo im je stigla naredba za njegovo pogubljenje koju je izvršio Mario Teran, bolivijski vojnik koji se za to dragovoljno javio.. Guevara je ubijen iz poluautomatske puške 9. listopada 1967. godine u 13:10; imao je 39 godina.
U njegovom dnevniku pronađeno je pismo koje je pisao svojoj supruzi a iz kojeg se moglo vidjeti da je nekoliko dana prije zarobljavanja bio svjestan da je kraj.
“Zadnji metak iz ovog pištolja koji me uvijek prati, neizbrisivo je sjećanje na tebe i djecu koju bi jednog dana izrodili. To je onaj zadnji djelić života koji od mene ostaje, ovo ja dajem revoluciji”, zapisao je.
Upravo su američki specijalci trenirali bolivijske vojnike sa ciljem da zarobe Če Gevaru u čemu su i uspeli 8. oktobra 1967. Sutradan, najveći simbol revolucija 20. veka, mučki je ubijen.
Njegova smrt ostala je do dan danas kontroverzna. Bolivijski lekari su mu nakon smrti amputirali šake, a vojska je odnela telo na nepoznatu lokaciju gde je sahranjen zajedno sa još šest drugih gerilaca. Telo je pre toga prikazano novinarima golo do pasa i sa otvorenim očima.
Šake su stavljene u formaldehid i poslate u Buenos Ajres radi identifikacije u argentinskoj policiji, na osnovu otisaka prstiju. Potom su poslate na Kubu, a 15. oktobra 1967. Kastro je javno obznanio Čeovu smrt i objavio 3 dana žalosti.
Bolivija je decenijama odbijala da otkrije mesto konačnog počivališta kubanskog revolucionara. Krilo se čak i to i da li je Če kremiran ili sahranjen. Celu proceduru oko posmrtnih ostataka revolucionara vodio je Feliks Rodrigez, agent CIA, ali on o tome nikad nije svedočio.
Tek krajem 1995. godine, penzionisani general Mario Vargas, ispričao je Džonu Liju Andersonu, autoru knjige “Če Gevara: Revolucionarni život“, da je Če sahranjen kod stare aerodromske piste u Valje Grandeu. U istoj knjizi navedeno je i da su poslednje reči slavnog revolucionara bile: “Pucaj, kukavico. Ubićeš samo čoveka”.
Međunarodni tim istraživača je kopao na toj lokaciji preko godinu dana, da bi u julu 1997. godine ekipa kubanskih geologa i argentinskih forenzičara našala ostatke 7 tela u dve masovne grobnice, uključujući jedno bez šaka.
Bolivijsko ministarstvo unutrašnjih poslova je identifikovalo telo kao Če Gevarino 12. jula 1997. nakon provere zuba iako i danas postoje teorije po kojoj pronađeni ostaci nisu ostaci kubanskog revolucionara.
***
12. decembra 1964. godine, CHE GUEVARA JE ODRŽAO ČUVENI GOVOR U UN: Evo zbog čega se o njemu priča i pola vijeka kasnije!
Ernesto Che Guevara prije 50 godina održao je govor koji se u Ujedinjenim nacijama i danas prepričava.
Che Guevara je predstavljao jednu od ključnih ličnosti u revoluciji Fidela Castra na Kubi. Nekoliko godina po okončanju kubanske revolucije, na današnji dan 1964. godine obratio se svjetskim liderima sa govornice Generalne skupštine Ujedinjenih nacija u New Yorku.
– U ovim trenucima anonimne mase će početi da pišu sopstvenu historiju sopstvenom krvlju, i povratiti ona prava kojima se svi smiju već 500 godina – rekao je prije pola vijeka Che Guevara.
Predstavljajući Kubu i obučen kao i Castro, u zelenu vojnu uniformu, Che Guevara je pozvao članove organizacije da prestanu sa “praznim takmičenjem u oratorskoj vještini umjesto da rješavaju ozbiljne probleme sa kojima se svijet suočava”.
On je oštro kritikovao nesposobnost UN da se izbore protiv brutalnog aparthejda koji se sprovodi u Južnoj Africi, pitajući sve prisutne “zar UN ne mogu da učine ništa da to zaustave?”.
Takođe je oštro osudio politiku SAD prema tamnoputim ljudima, optužujući ih da ih svakodnevno diskriminišu, a da njihove ubice oslobađaju i štite, čak kažnjavajući crnce kad zahtjevaju svoje pravo na slobodu.
Iznad svega, budi u stanju da duboko osjećaš nepravdu počinjenu bilo gdje i prema bilo kome na svijetu.
Che Guevara je u govoru predstavio Latinsku Ameriku kao “porodicu od 200 miliona ljudi koje muče iste muke”. Najavio je da će stranice ovog dijela istorije pisati “gladne indijanske mase, seljaci bez zemlje, iskorištavani radnici i napredne mase”, piše Mondo.
– U ovim trenucima anonimne mase će početi da pišu sopstvenu istoriju sopstvenom krvlju, i povratiti ona prava kojima se svi smiju već 500 godina – prijetio je Che Guevara.
Govor je završio najavljujući da će “talas bijesa” očistiti Latinsku Ameriku i da će se radničke mase, koje “okreću točak historije, prvi put probuditi iz dugog, surovog sna u koji su gurnuti”.
Već narednog dana Che Guevara je otišao tromjesečno putovanje po svijetu. Posjetio je Narodnu Republiku Kinu, Egipat, Alžir, Ganu, Gvineju, Mali, Kongo, Brazil, Tanzaniju, Irsku i Čehoslovačku.
Nakon toga je kratko bio vođa pobunjeničkog pokreta u Kongu, a kada se vratio u Havanu, počeo je da priprema svoj novi revolucionarni pokret u Boliviji. Spregom Američke obavještajne agencije i bolivijske vojske Che Gevara je ranjen, uhvaćen i ubijen 9. oktobra 1967. godine.
(Agencije)
