logo
bios

U BiH svako mjesto može biti grad

Objavljeno prije 5 mjeseci . u sri, mar 6th, 2019

Za Široki Brijeg, vjerovatno, oni koji žive van granica Bosne i Hercegovine nisu ni čuli, ali ovo mjesto već pet godina ima status grada, iako je po površini i broju stanovnika najmanji u ovoj zemlji.

Koliko je lako postati grad u Bosni i Hercegovini, možda najbolje svjedoči podatak da neki imaju taj status samo zbog toga, kako to, primjerice, propisuje zakon u Federaciji BiH, 10.000 stanovnika u užoj jezgri ili mjesta koja imaju više od 30.000 stanovnika.

U slučaju da nemaju niti jednu od ove dvije pretpostavke, onda je dovoljno da su sjedište kantona ili da imaju kulturno-istorijski značaj, uprkos tome što taj značaj niko ne određuje, pa se svaka opština, u skladu sa ovim uslovima, može kandidovati da postane grad.

Predsjednik Komisije za lokalnu samoupravu u Parlamentu Federacije BiH Irfan Čengić ocjenjuje kako je ovakav zakon neusklađen sa Ustavom Federacije BiH.

“Pogotovo se problem javlja što Ustav Federacije BiH kaže da se gradonačelnici biraju iz gradskih vijeća, a znamo da se svi gradovi koji su dobili status grada, osim Sarajeva, biraju direktno na izborima. Tako da je ovaj zakon u potpunosti u koliziji sa Ustavom Federacije BiH”, navodi Čengić.

Status grada, u Federaciji BiH, ukoliko to usvoji Dom naroda Parlamenta FBiH, uskoro će dobiti i Gračanica, koja se nalazi na sjeveroistoku zemlje. Prema posljednjem popisu stanovništva, opština je imala oko 45.000 stanovnika. Poslanik Naše stranke u Federalnom parlamentu, koji dolazi iz ovog grada, Mirsad Čamdžić kaže kako to nije dovoljno da njegovo rodno mjesto, ali i ostale opštine, postanu gradovi.

Mađarska svoj glavni grad Budimpeštu proglasila ruralnom kako bi imala bolji pristup evropskim fondovima: Čamdžić
Mađarska svoj glavni grad Budimpeštu proglasila ruralnom kako bi imala bolji pristup evropskim fondovima: Čamdžić

“Naše mišljenje je da se radi o jednoj pomodnoj ludoriji da načelnici općina i njihove općinske većine, u nedostatku proaktivnih ideja, na ovaj način pokušavaju da sebe i građane ‘zaogrnu’ nekim dostojanstvima, zvanjima i činovima. Želio bih da podsjetim da je Mađarska svoj glavni grad Budimpeštu proglasila ruralnom kako bi imala bolji pristup evropskim fondovima. Trideset pet do četrdeset posto evropskih fondova pomaže ruralni razvoj u općinama, a samo jedan mali fond pomaže razvoj gradova”, ističe Čamdžić.

No, sa ovim se ne slažu predstavnici vlasti u opštinama koje su odnedavno gradovi. Mnogi od sadašnjih gradonačelnika su u svojim mjestima najavljivali kako će im promjena statusa obezbijediti novac iz evropskih fondova, a neki od njih, poput Muhameda Ramovića, gradonačelnika Goražda, su promjenu i proslavili, i to pompezno, na gradskom stadionu.

Muhamed Ramović, gradonačelnik Goražda, prilikom skoka iz helikoptera na gradskom stadionu
Muhamed Ramović, gradonačelnik Goražda, prilikom skoka iz helikoptera na gradskom stadionu

Ramović je sletio helikopterom, a priređen je i kulturno-umjetnički program, pa je sve podsjećalo na nekadašnji slet povodom Dana mladosti.

U toj euforiji, prvi čovjek Goražda je izjavio: “Ima jedna moja izreka za vas mlade, najviše vas voli vaš načelnik, od danas će biti druga riječ. Svakako da imamo puno koristi od toga. Kuda god putujemo, kada god predstavljamo naš grad, puno znači kada kažemo Grad Goražde”.

Dvije godine kasnije, Goraždani kažu kako se ništa bitnije nije promijenilo, jer je zadovoljena forma, ali se suština zanemaruje.

“Goražde je osamdesetih bilo više grad, kada se zvalo opština, nego što je sada kada se zove grad”, poručuje Dževad.

“Promijenilo se to da su, umjesto da se zovu vijećnici u Opštini Goražde, oni se zovu vijećnici u Gradu Goražde. Možda se neki fondovi i dobili, ali ne za obične smrtnike, već za opštinsku, odnosno gradsku vlast”, kaže Adnan.

“Ništa se značajno neće desiti. To je jedno pomodarstvo koje grade načelnici, tj. gradonačelnici, žele da poentiraju i prave jedan imidž da su nešto uradili za Goražde, ali na terenu se ništa opipljivo ne dešava”, ističe Neno.

Za razliku od Federacije BiH, koja će imati 15 gradova, u Republici Srpskoj postoji šest gradova i drugi su kriteriji za dobijanje tog statusa. To su broj stanovnika neke opštine, stepen razvijenosti, stepen nezaposlenosti, a potrebno je i da Skupština opštine sačini elaborat koji treba biti predat Vladi RS-a, a onda ta institucija to dostavi Skupštini.

Igor Žunić, nedavno je u Skupštini RS-a, kao poslanik najavio da će se zalagati da Derventa, mjesto gdje je rođen, dobije, također, status grada.

U tom govoru je kazao da to čini iz lokal patriotizma, a na pitanje Radija Slobodna Evropa šta bi to, zaista, kvalifikovalo Derventu da dobije status grada i koje bi bile prednosti toga, Žunić odgovara:

“Derventa može bez problema da dobije status grada, na osnovu Zakona o lokalnoj samoupravi, naša skupština će ići u izradu elaborata. Status grada puno znači za investitore, jer se pretpostavlja da je ta sredina uređena. Generalno sam stava da lokalne zajednice trebaju da uzmu više nadležnosti i da operativnije rješavaju svoje probleme i mislim da broj stanovnika nije važan.”

Status grada puno znači za investitore, jer se pretpostavlja da je ta sredina uređena: Žunić
Status grada puno znači za investitore, jer se pretpostavlja da je ta sredina uređena: Žunić

U bivšoj Jugoslaviji gradom nije mogla postati lokalna zajednica koja ima manje od 50.000, odnosno 100.000 stanovnika. Na osnovu toga, kada je riječ o Bosni i Hercegovini, jedino su Banjaluka, Sarajevo i Mostar imali status grada. Zbog spuštanja kriterija Bosna i Hercegovina bi uskoro mogla imati više gradova, nego sela, zbog čega Irfan Čengić kaže:

“Svi smo se smijali načelniku Ilidže kada je govorio da će od Ilidže napraviti grad, a po ovom zakonu, on ima pravo da Ilidža postane grad”, zaključuje Čengić.

RSE

Copyright 2016 Magazin Plus d.o.o. Sva prava zadržana.
Zabranjeno preuzimanje sadržaja bez dozvole izdavača.

Programiranje: Magazin plus
Na vrh