logo
bios

Dogodilo se na današnji dan – 22. mart

Objavljeno prije 6 mjeseci . u čet, mar 21st, 2019

22. mart (ožujak) (22.3.) je 81. dan godine po gregorijanskom kalendaru (82. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 284 dana.

Događaji

238 – Gordian I i Gordian II proglašeni rimskim carevima
1888 – William McGregor, direktor Aston Ville F.C. u Birminghamu, Engleska, utemeljio The Football League.
1895 – Braća Lumière prikazala prvi snimljeni film La Sortie de l'usine Lumière à Lyon u pariškom Société d’Encouragement à l’Industrie Nationale.
1945 – Sedam arapskih država osnovalo Arapsku ligu
1995 – Ruski astronaut Valerij Poljakov vratio se sa svemirske stanice Mir nakon 437 dana provedenih u svemiru, postavivši rekord za najduži svemirski let
2010 – U rudarskoj nesreći u jami Raspotočje u blizini Zenice lakše povrijeđeno 13 rudara. U isto vrijeme, u području Zenice se osjetio lakši potres. Uzrok nesreće nije poznat.
U drugom krugu regionalnih izbora u Francuskoj opoziciona Socijalistička partija pobijedila je konzervativce predsjednika Nicolasa Sarkozyja.

Rođeni

1599 – Anthonis van Dyck, flamanski slikar
1797 – Wilhelm I, njemački car
1817 – Braxton Bragg, američki vojskovođa i general

1959 – Josip Vancaš (Sopron, 22. mart 1859. – Zagreb, 15. decembar 1932.) je poznati arhitekta.
Josip Vancaš studirao je na Visokoj tehničkoj školi u Beču 1876-81, a zatim radio u atelieru F. Fellnera i H. Helmera u svojstvu crtača na projektima za neka pozorišta, pa i za Hrvatsko narodno pozorište u Zagrebu. U tom ateljeu Vancaš je bio orijentiran na renesansni stil, što će mu kasnije naročito dobro doći u Sarajevu. Čekajući na pravo zaposlenje Vancaš se u oktobru 1882. upisuje na Arhitektonski odjel Akademije likov­nih umjetnosti gdje se kod Friedricha Schmidta posvetio studiju gotike. Schmidt je na tom polju bio najpozvaniji autoritet.
Na poziv bosanske vlade dolazi 1883. u Sarajevo, gdje je proveo najveći dio života i bio vodeća ličnost u arhitekturi. Proučavao je bosansko narodno graditeljstvo i nastojao primjenom njegovih karakterističnih elemenata ostvariti “bosanski stil”. Bio je neobično produktivan. Za vrijeme djelatnosti u Bosni 1883.-1921. sagradio je 102 stambene kuće, 70 crkava, 12 škola, 10 banaka,10 palača, 10 vladinih i općinskih zgrada, 6 hotela i kafana i izveo niz pregradnja.
Kao zastupnik u bosansko-hercegovačkom saboru podnio je 1911. rezoluciju o zaštiti spomenika kulture u Bosni i Hercegovini.
Josip Vancaš uradio je projekat za izgradnju Katedrale u Sarajevu kombinujući elemente romanike i gotike, i tako stvorio sintezu po kojoj se ovaj objekat izdvaja od ostalih te vrste. Po tom projektu urađen je i dio enterijera. Izgradnja objekta je započela 1884. godine, a 1889. godine objekat je završen i predat na upotrebu Sarajevskoj gradskoj općini. Za izgradnju sarajevske Katedrale i zgrade Zemaljske vlade, 1889. godine odlikovan je viteškim križem Franje Josipa I, a 1898. odlikovao ga je i papa Lav XIII viteškim križem Sv. Georga.
Prvobitno, objekat je bio Grand hotel. Poslije hotela, poznat je bio kao Landesbank (Zemaljska banka), zatim kao SDK (Služba društvenog knjigovodstva), a danas ova građevina je poznata kao Zavod za platni promet. Objekat je nastao 1893. godine, a otvoren je 1895. godine. Projektanti su bili Karlo Pardžik i Josip Vancaš. Pročelje zgrade je građeno u duhu rane renesanse. Ispred pročelja zgrade nalazi se Vječna vatra, koja je upaljena 1946. godine kao spomenik oslobodiocima Sarajeva i žrtvama fašizma koji su pali u II svjetskom ratu.
Vojna pošta u Sarajevu
Josip Vancaš projektovao je i ovu poznatu zgradu u Sarajevu, što je i zapisano u holu iznad vrata Vojne pošte. Izgrađena je 1913. godine u stilu secesije, uz neodoljivo podsjećanje na Bečku Poštansku kasu. I danas je unutrašnjost ove zgrade ostala ista, ali nedostaju veliki sat, grobovi K. Und K. Monarhije, vojnici i kraljevski sto presvučen zelenom čohom.

1868 – Robert Andrews Millikan, američki fizičar
1923 – Marcel Marceau, francuski pantomimičar
1930 – Stephen Sondheim, američki tekstopisac
1937 – Angelo Badalamenti, italijanski kompozitor muzike za TV
1941 – Bruno Ganz, švicarski glumac
1943 – George Benson, američki pjevač i jazz-gitarist
1948 – Andrew Lloyd Webber, britanski kompozitor musicala

1950 – Goran Bregović, rođen 22. marta 1950 u Sarajevu, je sarajevski muzičar, bivši vođa grupe “Bijelo dugme”, pisac tekstova zabavne i filmske muzike.

1970 – Mariah Carey, američka pjevačica
1976 – Reese Witherspoon, američka glumica
1985 – Keira Knightley, britanska glumica
1949 – Fanny Ardant, francuska glumica

Umrli

1832 – Johann Wolfgang von Goethe (Frankfurt am Main (Hessen), 28. august 1749. – Weimar 22. mart 1832.) njemački književnik i mislilac. Studirao je pravo u Leipzigu i Strassburgu. Na poziv vojvode Karla Augusta odlazi u Weimar, gdje postaje tajni savjetnik, a 1780. slobodni zidar weimarske lože Anna Amalia, dobija plemstvo i postaje Kammerpräsident. Bio je i upravitelj weimarskog teatra.
Putuje po Njemačkoj i Švicarskoj, bavi se naučnim studijama, te se druži s Herderom i Schillerom. Svoju književnu karijeru započeo je u okrilju književnog pokreta Sturm und Drang. Njegovo djelo obuhvaća gotovo sve književne rodove i nekoliko naučnih područja. Mnogobrojni su uzori i uticaji: svjetski klasici, književnost rokokoa, narodna poezija različitih naroda, široko područje historije, teologije, filozofije, teorije umjetnosti i prirodnih nauka. Nakon što se oduševio “Hasanaginicom” bio je prvi koji ju je preveo na njemački jezik, i samim tim promovisao njemačkoj književnoj javnosti.
Nametnuo se savremenicima kao obnovitelj lirike, drame, epa, romana, te učenjak izuzetno oštrog i dubokog uvida u strukturu i fenomene prirode. Još za života postao je spomenik njemačkog klasičnog humanizma.
Njegovo ime bez plemićkog dodatka “von” danas nosi Frankfurtski Universitet.

1916 – Ferdinand Fellner (mlađi), austrijski arhitekt;
2004 – Slobodan “Boda” Kovačević, bosanskohercegovački gitarista;
2005 – Kenzo Tange, japanski arhitekta, dobitnik Prickerove nagrade 1987. godine;

Praznici

Svjetski dan zaštite voda

Wikipedia

Copyright 2016 Magazin Plus d.o.o. Sva prava zadržana.
Zabranjeno preuzimanje sadržaja bez dozvole izdavača.

Programiranje: Magazin plus
Na vrh